^{آدینه 26 تیرماه 1388 (مطلب دوم امروز)} 

 ترجمه ماشینی از جمله ایده های منفعلانه از نقطه نظر اتوماسیون است که امروزه عدم موفقیت در دسترسی به آن بر همه اهل فن محرز است. چرا که ترجمه آمیزه ای از علم و هنر و استادکاری است، و نوشتن برنامه ای که همه پارامترهای موارد ذکر شده را حداقل در سطح قابل قبول هم در بر بگیرد غیر ممکن است و اساسا ایده ترجمه ماشینی نه تنها اشکال عملی دارد بلکه اشکال عمده نظری هم دارد؛ ترجمه بازآفرینی خلاق است، نه جابجایی و انتقال مکانیکی لغات از یک زبان به زبان دیگر، که تصوری است خاصه عوام و غیر اهل فن. 

متأسفانه مهندسین ارتباط که دراین زمینه فعال هستند با کار عملی ترجمه سروکار ندارند و با پستی و بلندی بی شمار کار آشنا نیستند و تنها بر اساس یک سری ذهنیات به دور از واقعیت و حقیقت عمل امر خطیر ترجمه در پی ماشینی کردن آن برآمده اند.

روی هم رفته، مکانیسم درک و انتقال معنی در ترجمه که در ذهن مترجم اتفاق می افتد و متأثر از ملاحظات متعدد من جمله ملاحظات زبانی و فرهنگی است و در ارتباط وثیق با روح مترجم است، آنقدر پیچیده است که رویای ترجمه ماشینی رضایت بخش را در حد یک افسون زدگی نگاه میدارد، که این مطلب در مورد ترجمه ادبی امری بدیهی است.  

نهایتا اینکه، فعالان ترجمه ماشینی نه به سرشت ترجمه آگاهند و نه ماشین! هنر را نمی توان با ابزار ارضا کننده محاسبات ریاضی دریافت و تولید کرد.